Autor: Redakcja (redakcja@agroenergetyka.pl)

Data: 2008-10-15

Słowa kluczowe: gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie gazu, ciepło spalania, VAT, podatek, akcyza

Streszczenie. Przedstawiono ceny netto, opodatkowanie i ceny brutto gazu ziemnego dla odbiorców domowych i przemysłowych w krajach Unii Europejskiej w dniu 1 stycznia 2007 r. Porównano ceny gazu ziemnego dla 2 typów odbiorców: domowych o zużyciu 2142,7 m³/rok i przemysłowych o zużyciu 1071616 m³/rok gazu o cieple spalania 39 MJ/m³.

Standardowi odbiorcy gazu ziemnego

W celu porównania cen gazu ziemnego między krajami Unii Europejskiej i analizy różnic w cenach dla różnych kupowanych objętości gazu rocznie zdefiniowano standardowych odbiorców gazu ziemnego zarówno dla odbiorców domowych jak i przemysłowych [1, 2].

Dla odbiorców domowych przyjęto 5 typowych odbiorców gazu ziemnego (tabela 1) o zużyciu od 214,3 m³/rok do 26803,2 m³/rok. Dla Wielkiej Brytanii przyjęto dodatkowy typ D2-b odbiorcy gazu o zużyciu 857,3 m³/rok.

Dla odbiorców przemysłowych przyjęto 7 typowych odbiorców gazu ziemnego (tabela 2) o zużyciu od 10716,2 m³/rok do 107,1616 mln m³/rok gazu o cieple spalania 39 MJ/m³.

Tabela 1. Standardowi odbiorcy domowi gazu ziemnego (* w m³ dla gazu o cieple spalania 39 MJ/m3) [1, 2]


Tabela 2. Standardowi odbiorcy przemysłowi gazu ziemnego (* w m³ dla gazu o cieple spalania 39 MJ/m³) [1, 2]


Ceny i opodatkowanie gazu ziemnego dla odbiorców domowych D3

Na rys. 1 i w tabeli 3 podano ceny netto, VAT, inne podatki (akcyza) oraz cenę brutto gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy domowego D3 o zużyciu 2142,7 m³/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. Najniższa cena netto gazu była w Estonii 0,1949 EUR/m³, na Węgrzech i Litwie 0,2332 EUR/m³, Łotwie 0,248 EUR/m³, w Chorwacji 0,2512 EUR/m³, Bułgarii 0,2875 EUR/m³, Rumunii 0,2969 EUR/m³, Czechach 0,3102 EU-R/m³ i Polsce 0,3422 EUR/m³. Najwyższa cena netto była w Szwecji 0,5895 EUR/m³, Niemczech 0,5457 EUR/m³, Danii 0,5328 EUR/m³ i Portugalii 0,5164 EUR/m³.

Tabela 3. Cena netto, brutto, VAT i inne podatki oraz udział opodatkowania w cenie brutto w krajach Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy domowego D3 o zużyciu 2142,7 m³/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. [2]


Po opodatkowaniu cena brutto była najwyższa w Danii 1,2047 EUR/m³, Szwecji 1,0383 EUR/m³, Niemczech 0,7207 EUR/m³, Holandii 0,7195 EUR/m³ i Włoszech 0,7164 EUR/m³.

W Danii w dniu 1 stycznia 2007 r. podatki wynosiły łącznie 0,67129 EUR/m³ i były wyższe niż cena netto gazu 0,5328 EUR/m³. Udział podatków w cenie brutto gazu w Danii wynosił 55,8% (0,6729/(0,5328+0,6729)=0,558) i był najwyższy w Unii Europejskiej. Podobnie wysokie podatki na gaz ziemny były w Szwecji i stanowiły 43,2% ceny brutto płaconej przez odbiorców domowych.

Rys. 1. Cena netto, VAT, inne podatki i cena brutto gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy domowego D3 o zużyciu 2142,7 m3/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. [2]



Rys. 2. Udział całkowitego opodatkowania w cenie brutto gazu ziemnego dla standardowego odbiorcy domowego D3 o zużyciu 2142,7 m3/rok w dniu 1 stycznia 2007 r.


Wg cen brutto gazu, ceny w Polsce 0,4176 EUR/m³ są 2,9 krotnie niższe niż w Danii, kraju o najwyższych cenach brutto w UE i plasują Polskę na 17 miejscu.

Na rys. 2 i w tabeli 3 podano udział wszystkich podatków płaconych w cenie brutto gazu ziemnego w analizowanym kraju Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy domowego D3 o zużyciu 2142,7 m³/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. Najniższy poziom opodatkowania jest w Portugalii (4,8%), Wielkiej Brytanii (4,8%) i Luksemburgu (5,6%). W Polsce gaz ziemny dla odbiorców domowych opodatkowany jest 22% VAT-em o udziale 18,1% w cenie brutto. Najwyższy podatek płacą odbiorcy domowi w Danii (55,8%), Szwecji (43,2%), Włoszech (35,7%) i Holandii (33,2%).

Na rys. 3 podano cenę brutto gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej wyrażoną w standardowej sile nabywczej (PPS) na 1 m³ gazu o cieple spalania 39 MJ/m³. Jednostkę standardowej siły nabywczej przyjęto w Unii Europejskiej w celu dokonywania porównań międzynarodowych eliminujących różne poziomy cen w analizowanych krajach. Za jedną jednostkę PPS kupuje się tę samą ilość dóbr lub usług we wszystkich krajach UE. Według tego kryterium najdroższy gaz ziemny jest w Bułgarii, Danii, Szwecji, Słoweni i Polsce.

Rys. 3. Cena brutto gazu ziemnego w jednostkach standardowej siły nabywczej (PPS) w krajach Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy domowego D3 o zużyciu 2142,7 m³/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. [2]



Wg cen brutto gazu ziemnego, ceny w Polsce 0,4176 EUR/m³ są 2,9 krotnie niższe niż w Danii, kraju o najwyższych cenach brutto w UE .i plasują Polskę na 17 miejscu. Jeżeli jako kryterium przyjmie się siłę nabywczą w analizowanym kraju, to okazuje się że ceny brutto gazu w Polsce plasują ją na 5 miejscu w Unii Europejskiej. Ceny brutto w Polsce stanowią 84,2% ceny brutto w Danii.

Ceny i opodatkowanie gazu ziemnego dla odbiorców przemysłowych I3-1

Na rys. 4 i w tabeli 4 podano ceny netto, podatki (akcyza bez VAT-u) oraz cenę brutto gazu ziemnego w analizowanym kraju Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy przemysłowego I3-1 zużyciu 1071616 m³/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. Najniższy cena brutto gazu była w Estonii 0,1441 EUR/m³, Bułgarii 0,2039 EUR/m³, Łotwie 0,2066 EUR/m³, Litwie 0,2352 EUR/m³, Danii 0,2547 EUR/m³, Czechach 0,2563 EUR/m³, Chorwacji 0,2691 EUR/m³, Belgii 0,2746 EUR/m³, Hiszpanii 0,2762 EUR/m³, Rumunii 0,2859 EUR/m³ i Polsce 0,2945 EUR/m³. Najwyższa cena brutto była w Niemczech 0,5184 EUR/m³, Szwecji 0,477 EUR/m³, Austrii 0,4320 EUR/m³ i Wielkiej Brytanii 0,4238 EUR/m³.


Jak widać z tabeli 4 11 krajów Unii Europejskiej nie opodatkowuje dodatkową akcyzą (rys. 5) gazu oprócz VAT-u. Najwyższe dodatkowe opodatkowanie (akcyzą) ma miejsce w Austrii (19,4%), Holandii (13,8%) i Danii (11,5 %).

W dniu 1 stycznia 2007 r. w Danii dla odbiorców przemysłowych I3-1 cena netto gazu wynosiła 0,2254 EUR/m³, akcyza 0,0293 EUR/m³ i cena brutto 0,2547 EUR/m³. Ta cena brutto była jedną z najniższych w Unii Europejskiej. W przypadku odbiorcy domowego D3 cena netto gazu wynosiła 0,5328 EUR/m³, akcyza 0,4309 EUR/m³, VAT 0,2410 EUR/m³ i cena brutto 1,2047 EUR/m³. Ta cena brutto gazu była najwyższa w Unii Europejskiej.

Tabela 4. Cena netto, podatki (akcyza) bez VAT-u, cena brutto oraz udział opodatkowania w cenie brutto w krajach Unii Europejskiej [2] dla standardowego odbiorcy przemysłowego I3-1 o zużyciu 1071616 m3/rok gazu o cieple spalania 39 MJ/m³ w dniu 1 stycznia 2007 r.


Rys. 4. Cena netto, inne podatki (bez VAT-u) i cena brutto gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej dla standardowego odbiorcy przemysłowego I3-1 o zużyciu gazu ziemnego 1071616 m3/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. [2]


Rys. 5. Udział opodatkowania (bez VAT-u) w cenie brutto gazu ziemnego dla standardowego odbiorcy przemysłowego I3-1 o zużyciu 1071616 m3/rok w dniu 1 stycznia 2007 r. [2]



Wnioski

W przypadku odbiorców domowych D3, najwyższe podatki nakładane były w dniu 1 stycznia 2007 r. w Danii i stanowiły one więcej niż połowę ceny brutto gazu ziemnego (55,8%). W innych krajach poziom opodatkowania wynosił 43,2% w Szwecji, 35,7% we Włoszech, 33,2% w Holandii i 31,3% w Austrii. W Polsce te podatki stanowiły 18,1% ceny brutto gazu (22% VAT).

W przypadku odbiorcy przemysłowego I3-1, najwyższe podatki (bez VAT-u) nakładane były w dniu 1 stycznia 2007 r. w Austrii i stanowiły one 19,4% ceny brutto gazu ziemnego. W innych krajach poziom opodatkowania wynosił 13,8% w Holandii i 11,5% w Danii.

Ceny brutto gazu ziemnego dla odbiorców domowych w dniu 1 stycznia 2005 r. wahały się od 0,181 EUR/m³ w Estonii, 0,284 EUR/m³ w Wielkiej Brytanii, 0,295 EUR/m³ w Polsce do 0,866 EUR/m³ w Szwecji i 1,111 EUR/m³ w Danii. W czerwcu 2008 r. te ceny wynosiły od 0,378 EUR/m³ w Estonii, 0,518 EUR/m³ w Wielkiej Brytanii, 0,562 EUR/m3 w Polsce do 1,642 EUR/m³ w Szwecji i w Danii. Największe wzrosty cen brutto w okresie od 1 stycznia 2005 r. do czerwca 2008 r. miały miejsce w Rumunii o 165,5%, na Węgrzech o 123,3%, w Holandii o 126%, na Łotwie o 113,2%, w Estonii o 109%, w Irlandii o 93,9%, w Polsce o 90,4%, Szwecji o 89,5%. Najmniejsze wzrosty cen brutto gazu wystąpiły w Belgii o 36,3%, Portugalii o 45,6% i Danii o 47,8%.

Tabela 5. Ceny brutto gazu ziemnego o cieple spalania 39 MJ/m³ dla gospodarstw domowych typu D3 o zużyciu rocznym 2142,7 m³/rok w UE ora zmiana ceny między czerwcem 2008 r. i styczniem 2005 r. Źródło: Eurostat


Literatura
[1] Energy prices. Europa.eu.int/estatref/info/sdds/en/nrg/nrg_price_sm.htm. 07.10.2008.
[2] Goerten J., Clement E.: Gas prices for EU households and industrial consumers on 1 January 2007. Statistics in Focus. Environment and Energy 78/2007 EUROSTAT. 26.04.2007

Autor:
Józef Dopke
jozefdopke@wp.pl